D1 Yetki Belgesi, şehirler arası tarifeli otobüs işletmeciliğinin şartları

D1 yetki belgesi nedir, kimler almak zorunda?

Yönetmelik D türü belgeleri otobüsle yurt içi yolcu taşımacılığına ayırır. D1, bu taşımayı ticari ve tarifeli olarak yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Tarifeli taşıma; belirlenmiş hat ve güzergâhta, onaylı zaman tarifesine göre yapılan ve her yolcuya ayrı bilet düzenlenen seferdir. Şehirler arası otobüs firmaları ile havalimanından şehir merkezine ya da başka bir şehre tarifeli sefer yapan işletmeler D1 (ya da B1) almak zorundadır.

Yönetmelik il içinde iki nokta arasında D1 hattı düzenlenmesine izin vermez; il içi ve 100 km’ye kadar kısa hatlar D4 yetki belgesinin alanıdır.

D1, D2 ve D4 yetki belgeleri arasındaki fark nedir?

Sayılar Yönetmelik’in 2026 yılında yürürlükte olan metnindendir; işlemden önce Bakanlık bölge müdürlüğünden teyit edin. Tur ve sözleşmeli taşıma için D2 yetki belgesi, yurt dışı hatları için B1 yetki belgesi sayfasına bakın.

D1 yetki belgesi şartları nelerdir?

• Koltuk kapasitesi Otobüs cinsi özmal taşıtlarla toplam en az 150 koltuk; koltuk sayısına şoför dâhildir.
• Sermaye 60.000 TL sermaye ya da işletme sermayesi.
• Taşıt yaşı Asgari kapasiteyi sağlayan özmal otobüsler başvuruda ve faaliyet boyunca 15 yaşından büyük olamaz. Asgari kapasitenin üzerindeki otobüsler için ayrıca yaş sınırı konmamıştır.
• Otobüs büyüklüğü D1’e kaydedilecek otobüsler şoför dâhil en az 25 koltuklu olmalıdır. 2025’ten itibaren 18–24 koltuklu özmal otobüsler, büyük otobüs sayısının %20’si oranında ve en çok 20 adet eklenebilir; bunlar 300 km’yi aşan güzergâhlarda çalıştırılamaz.
• Sözleşmeli taşıt Özmal otobüs sayısının 3 katına kadar ticari tescilli sözleşmeli otobüs kaydedilebilir.
• Terminal Kalkış, ara durak ve varış noktalarında bir yolcu terminaline sahip olmak ya da kullanım hakkı bulunmak gerekir.

Önemli: Asgari kapasite kaybedilirse faaliyet 90 gün sonra, kayıp %60’ı aşarsa aynı gün geçici olarak durdurulur. Belge süresi boyunca kapasitesiz geçen günler biriktikçe iptal riski doğar.

D1 belgesinde hat, zaman ve ücret tarifesi nasıl alınır?

1. Hat ve güzergâh Bakanlık, taşıt belgesindeki otobüslerin karşılayabileceği kadar hat verir. Kalkış, ara durak ve varışların T1 ya da T2 belgeli terminallerden yapılması esastır.
2. Zaman tarifesi Firma hazırlar, Bakanlık onaylar; onaysız tarife uygulanamaz. Onaylı tarife yazıhanelerde asılır ve araçta bir örneği bulunur.
3. Ücret tarifesi Bakanlığa bildirilir. Tarifenin üzerinde ücret alınamaz, %30’dan fazla indirim yapılamaz; aynı hatta gidiş ve dönüş ücreti aynı olur.
4. İnternet sitesi Belge tarihinden itibaren 90 gün içinde hat, güzergâh, tarife, şube ve acente bilgilerini içeren sürekli açık bir site kurulur; değişiklikler 24 saat içinde işlenir.

Ders konusu olarak da anlatıyoruz: düzenli yolcu taşımacılığı.

D1 yetki belgesi için evraklar ve başvuru nasıl yapılır?

• Başvuru dilekçesi ya da e-Devlet üzerinden elektronik müracaat.
• Kimlik ve temsil Ortak ve yöneticilerin T.C. kimlik numarası beyanı, temsile yetkililerin sicil tasdiknamesi.
• Oda kaydı ve Ticaret Sicil Gazetesi Sermaye ve faaliyet konusu buradan görülür.
• Özel şart belgeleri Otobüslerin tescil kayıtları, terminal kullanım hakkını gösteren belgeler.

Başvuru e-Devlet’teki Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı hizmetlerinden ya da bölge müdürlüğünden yapılır; Bakanlık en geç 15 günde sonuçlandırır ve ücretin ödendiği gün belge tarihi olur. Belge 5 yıl geçerlidir, yenilemede ücretin %15’i alınır. Adımlar: yetki belgesi nasıl alınır? · Tutarlar: yetki belgesi ücretleri.

D1 belgesini alan firma hangi ÜDY, ODY ve SRC belgesini bulundurur?

D1, Yönetmelik’te iki düzey yöneticiyi birden arayan belgeler arasındadır. İlk belge tarihinden itibaren 6 ay içinde en az birer ÜDY 2 ve ODY 2 belgeli kişinin firmada bulunması ya da SGK’lı çalıştırılması gerekir. Genellikle firma sahibi ya da genel müdür ÜDY 2, hareket amiri ya da operasyon sorumlusu ODY 2 alır. ÜDY 1 ve ODY 1 sahipleri de kapsam gereği bu şartı karşılar; tabloyu ODY ve ÜDY zorunluluğu sayfasında bulabilirsiniz.

Yönetici ayrılırsa 3 ay içinde, son 45 gününde başka bir yetki belgesi sahibinde çalışmamış biriyle yerine bildirim yapılır. Ceza her yetki belgesi ve her yönetici düzeyi için ayrı uygulanır; 2026 tutarı 31.998 TL. Ayrıntı: ODY ve ÜDY cezaları.

Kaptanların tamamında SRC 2 belgesi (ya da SRC 1) ile geçerli psikoteknik raporu bulunmalı; firma, güzergâh uzunluğuna göre yeterli sayıda şoför görevlendirmelidir. Denge SRC Kursu’nda ÜDY 2 kurs ücreti 20.750 TL, ODY 2 17.500 TL, SRC 2 9.505 TL; yönetici eğitimleri 3–4 hafta sürer ve yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar. Tuzla, Pendik ve Gebze hattındaki otobüs firmaları için dönem kaydı: 0549 493 42 42.

D1 sahibinin bilet, bagaj ve U-ETDS yükümlülükleri nelerdir?

• Bilet Her yolcuya ayrı bilet; bilette yolcunun kimlik numarası, koltuk numarası ve ücret yer alır. Numaralı koltuk dışında yolcu taşınamaz.
• İade 16 Mayıs 2026 değişikliğiyle hareketten 12 saat öncesine kadar bilet bedelinin tamamı iade edilir; sefer başlayana kadar başvurana 6 ay geçerli açık bilet verilir.
• Bagaj 30 kg’a kadar bagaj ücretsiz taşınır ve etiketlenir.
• U-ETDS Plaka, görevli personel ve yolcu bilgileri sefer başlayana kadar sisteme işlenir; şoför bilgisi aynı zaman diliminde iki ayrı sefere yazılamaz. Ayrıntı: U-ETDS nedir?
• Sigorta Zorunlu mali sorumluluk ve zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası olmayan otobüsün terminalden çıkışına izin verilmez.
• Araç içi kurallar Sıcak ikram yapılmaz, ikramlar ambalajlı olur; emniyet kemeri anonsu yapılır; her 9 koltuk için bir boyun korsesi bulundurulur.

D1 belgesinde sık yapılan hatalar nelerdir?

• Kapasiteyi sözleşmeli otobüsle saymak 150 koltuk yalnız özmal otobüslerle sağlanır.
• Yetkisiz acenteye bilet sattırmak Acentenin F1 yetki belgesi ve firmayla kayıtlı sözleşmesi olmalıdır; acentenin işlemlerinden taşımacı da sorumludur.
• Terminal dışı yolcu almak Hat çizelgesinde olmayan ve izin verilmemiş ceplerde indirme bindirme idari para cezası sebebidir.
• Yalnız ODY 2 bildirmek D1 üst düzey yöneticiyi de ister; tek belge eksikliği kapatmaz.

D1 yetki belgesi hakkında sık sorulan sorular

D1 yetki belgesi kaç otobüsle alınır?

Yönetmelik otobüs sayısı değil koltuk sayısı arar: toplam 150 özmal koltuk. 46 koltuklu otobüslerle bu dört araca, daha küçük otobüslerle daha fazla araca karşılık gelir.

D1 belgesiyle tur ve gezi seferi yapılır mı?

D1 tarifeli taşıma için tanımlanmıştır. Sözleşmeli tur ve grup taşımaları için D2 alınır; aynı yöneticiler her iki belgeye de bildirilebilir.

D1 olan firma yurt dışı hattı açabilir mi?

Hayır. Uluslararası tarifeli hatlar B1 yetki belgesi ve karşı ülkedeki firmayla onaylı anlaşma gerektirir.

ÜDY 2 ile ODY 2 aynı kişide toplanabilir mi?

ÜDY 2 kapsamca ODY 2’yi içerir, ancak D1 için uygulamada iki ayrı kişi bildirilir. Tek kişiyle planlama yapıyorsanız önce bölge müdürlüğünden teyit alın.

D1 belgesinin yenilemesi ne zaman yapılır?

Bitiş tarihinden 90 gün öncesinden itibaren başvurulabilir. Yenileme için üzerinizdeki uyarmaların kaldırılmış ve belge şartlarının sağlanıyor olması gerekir.

Dayanak ve resmî kaynaklar

• 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği (D türü özel şartları, yolcu taşıma bileti, tarifeli taşımalar, yetki belgesi sahiplerinin yükümlülükleri): mevzuat.gov.tr
• Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği
• Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü: uhdgm.uab.gov.tr · U-ETDS: uetds.uab.gov.tr

Denge SRC Kursu yetki belgesi işlemi yapmaz; D1 sahibi firmaların ÜDY 2, ODY 2 ve SRC 2 eğitimlerini verir, kaptanların psikoteknik randevusunda destek olur.

D1 yetki belgesinde hangi ODY ve ÜDY belgesi gerekir?

D1 yetki belgem var, ODY mi ÜDY mi almam lazım?

İkisi de gerekir. D1 yetki belgesinde hem ÜDY 2 hem ODY 2 belgeli yönetici bildirilir: firma sahibi, ortağı ya da genel müdür ÜDY, operasyonu yöneten sorumlu ODY alır. ÜDY belgesi aynı alandaki ODY’yi de karşıladığı için iki belgeyi ayrı kişilerin alması gerekip gerekmediğini e-Devlet’teki taahhüt kaydınızdan birlikte kontrol edelim. İlk bildirim süresi 6 aydır; eğitim Denge SRC Kursu’nda 3–4 hafta sürer ve yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar.

Tablo, Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin mesleki yeterlilik yükümlülüğünü düzenleyen hükmüne göre hazırlanmıştır; uluslararası belge (ODY 3, ÜDY 3, ODY 1, ÜDY 1) aynı alandaki yurt içi belgeyi de karşılar, ÜDY belgesi aynı alandaki ODY’yi karşılar. Firmanıza özgü yükümlülük e-Devlet’teki yetki belgesi kaydınızda taahhüt olarak görünür.

Yetki belgesi alındıktan sonra verilen taahhüt süresi (6 ay) içinde belgeli yönetici bildirilmezse 2026 yılında 31.998 TL idari para cezası uygulanır. Eğitim Denge SRC Kursu’nda 3–4 hafta sürer; yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar. Zorunluluk, ceza ve çözüm · ODY fiyatları · ÜDY fiyatları